Tháng 7 – Mùa Tri ân, Báo ân

17/08/2016 16:09    Lượt xem: 147

Tháng 7 không phải tháng của vận đen, bế tắc, ảm đạm như mọi người vẫn thường nghĩ về nó. Trái lại, tháng 7 là một tháng vô cùng thiêng liêng và ý nghĩa bởi đó là tháng của tri ân và báo ân. Hiếu nghĩa là truyền thống và tinh hoa đạo đức từ ngàn đời nay của dân tộc Việt. Trong đó, “hiếu” là tri ân và “nghĩa” là “báo ân”.


Tri ân là gì? Tri ân đơn giản là biết ơn, biết trân trọng nâng niu và biết hạnh phúc khi có được điều gì đó. Đức Phật dạy, trong cuộc sống này, có 4 điều căn bản chúng ta cần tri ân. Đó là trời đất, cha mẹ, xã hội và người lao động.

 

 

Tri ân Trời  đất: Tại sao ta phải biết tri ân trời đất?  Đất chứa trong mình biết bao khoáng chất, tố chất, nước, cỏ cây hoa lá, mùa màng… Đất là nơi ta sinh sống, cư ngụ. Hàng ngày ta bước đi trên mặt đất, được Đất Mẹ cưu mang, che chở. Trời mang lại cho ta ánh sáng, không khí, gió, bầu khí quyển, tầng ozone… Chúng ta sống là nhờ Trời đất và khi chết lại trở về với Đất Mẹ. Trời yêu thương khi người sống, đất hiền hòa che chở khi người chết đi. Không có trời đất thì sao có sự sống của con người.
 

Tri ân Cha-Mẹ: Cha mẹ vui mừng khi biết sẽ có con sinh ra đời. Mẹ mang nặng đẻ đau, chăm sóc bú mớm cho ta. Đức Phật dạy rằng "Này các Tỳ Kheo, sữa mẹ mà các Thầy thọ nhận từ vô lượng kiếp đến nay còn nhiều hơn nước đại dương. Quý Thầy nên biết sữa của người mẹ là những giọt máu kết tinh thành những dòng sữa ngọt truyền qua cho con, mỗi ngày đứa con bụ bẫm lớn lên đã rút tỉa tàn phá thân hình của người mẹ, mẹ khô gầy, héo mòn, chết sớm cũng vì con.”

 

Tựu chung lại, ân đức vô lượng của cha mẹ có 10 khía cạnh:

ân giữ gìn mang thai trong 9 tháng .
ân sinh đẻ vượt cạn khổ sở
ân sinh rồi quên lo
ân nuốt đắng nhổ ngọt
ân nhường khô nằm ướt
ân bú mớm nuôi nấng
ân tắm rửa chăm sóc
ân xa cách thương nhớ
ân vì con làm ác
ân thương mến trọn đời 
(Kinh Báo Ân Cha Mẹ)

Cha mẹ chăm sóc, nuôi nấng ta từng ngày từ khi lọt lòng đến khi khôn lớn, dù ta đã trưởng thành nhưng cha mẹ không lúc nào ngừng lo lắng, thương yêu, dõi theo từng bước đi của chúng ta trên đường đời. Bao khó khăn của cha mẹ chất chồng nặng gánh đôi vai. Cha mẹ vui cùng những bước đi chập chững của con, xót xa mỗi khi con vấp ngã, lo lắng nhiều khi con ốm đau, mớm cho con từng ngụm nước, miếng cơm, dành dụm chắt chiu cho con những gì tốt đẹp tuyệt vời nhất. Cha mẹ hy sinh bản thân mình, dành hết cho con, mong con trưởng thành, mong con hạnh phúc và luôn lo lắng cho con đến tận  ngày nhắm mắt xuôi tay.

Vì vậy, ân nghĩa của cha mẹ ta không có cách nào đáp đền được hết.

Tri ân xã hội: Tại sao phải tri ân xã hội? Trong xã hội có Thầy tổ, có cô dì chú bác, anh chị họ hàng, bạn bè đồng nghiệp. Thầy cô dạy bảo ta, yêu thương và giáo dục mong ta tiếp thu những điều tốt đẹp bổ ích nhất  để ta trở thành người  tốt, có thể đem lại hạnh phúc và những điều tốt đẹp cho chính bản thân mình và mọi người. Thầy là người khai sáng cho ta tri thức, tâm hồn, nhân cách. “Không thầy đố mày làm nên” là nghĩa như vậy.

Vì thế, nếu không có xã hội, con người sẽ sống cô độc và không thể trưởng thành, không thể phát triển. Cộng đồng luôn bao bọc, che chở, nâng đỡ ta. Những người thân, bạn bè, đồng nghiệp luôn giúp đỡ, quan tâm, chia sẻ và đồng hành cùng ta trong cuộc sống.

Nói rộng ra, mọi người trong xã hội đều có mối quan hệ trực tiếp hay gián tiếp đối với ta. Ta nhận về từ xã hội rất nhiều phúc lợi, nhiều điều thiết yếu và bổ ích cho cuộc sống mà thiếu nó, cuộc sống của chúng ta khó lòng được đảm bảo.

Tri ân người lao động: Tại sao phải tri ân người lao động? Tất cả những gì ta đón nhận và sử dụng trong cuộc sống đều đến từ người lao động. Từ hạt thóc, hạt muối nhỏ bé cho đến những dồ ăn, thức mặc, nhà cửa, xe cộ, điện thoại và hàng vô vàn của cải, vật chất, dịch vụ và sự tiện nghi khác trong đời sống của ta, đều không đến từ đâu khác ngoài bàn tay khối óc của người lao động. Dù ta có thật nhiều tiền mà không có người nông dân gieo trồng lúa gạo thì liệu ta có cơm ăn? Nếu không có người dệt vải thì liệu ta có áo mặc? Nếu không có người làm ra gạch ngói, sắt, thép, xi măng thì ta có thể có những ngôi nhà, những mái ấm sung túc? Vì vậy, chúng ta phải biết ơn người lao động nhiều lắm.

 

Vu Lan – báo ân cha mẹ

Không chỉ biết ơn, chúng ta cần biết đền ơn. Tháng 7, mùa Vu Lan, là mùa báo đáp thâm ân của cha mẹ, ông bà, tổ tiên, nói rộng ra, cho tới cả công ơn của các vị anh hùng liệt sỹ đã hy sinh xương máu cho đất nước, để ta có được cuộc sống thanh bình ngày hôm nay.

Theo lời Phật dạy, công ơn của cha mẹ khó đáp đền hơn cả. “Này các tỳ kheo! Có hai người mà các thầy không thể nào đền ơn cho hết được, đó là cha và mẹ. Nếu có kẻ vai trái cõng cha, vai phải cõng mẹ, đi xa ngàn dặm, cung phụng đủ mọi thức ăn, đồ mặc, chăn nệm và thuốc thang, thậm chí cha mẹ có tiểu tiện, đại tiện trên vai đi nữa, cũng chưa trả được ân sâu cha mẹ. Các thầy phải biết, ân cha mẹ nặng lắm, bồng bế nuôi nấng, dưỡng dục đúng lúc, làm cho ta trưởng thành. Vì thế, mà biết ân đó khó trả.”

Vậy phải làm cách nào? Sự tích báo hiếu bắt nguồn từ thời Đức Phật, và tiếp nối giá trị đạo đức tâm linh cao đẹp đó cho tới tận ngày nay. Câu chuyện về tấm gương của Đức Mục Kiền Liên – một đại đệ tử thần thông bậc nhất  - muốn báo hiếu mẹ, đưa mẹ thoát khỏi Địa ngục A tỳ. Mặc dù mẹ của Ngài với tâm gian ác, dối lừa, phạm tội bất kính chư Tăng, không tin Tam Bảo, đã phải rơi vào cảnh địa ngục đau khổ và khó giải thoát, dù được Ngài dâng cơm mà cũng không thể ăn được vì cơm đã bị tâm độc ác biến thành lửa đỏ phừng phực, Ngài Mục Kiền Liên, theo lời Phật dạy, đã nương nhờ năng lực tâm linh và công đức tu học miên mật, giữ giới thanh tịnh của chư Tăng sau kỳ an cư 3 tháng mùa mưa, cùng tâm hiếu hạnh tha thiết của mình mới có thể cứu mẹ thoát cảnh địa ngục. Đức Phật cũng dạy rằng: “Chúng sinh ai muốn báo hiếu cho cha mẹ cũng nên làm theo cách này”. Từ đó ngày lễ Vu Lan ra đời.

Với những ai may mắn mà cha mẹ còn sống, hãy luôn nhớ ơn cha mẹ, nghe lời dạy bảo, chăm sóc quan tâm tới cha mẹ để họ được sống trong hạnh phúc an vui. Nhưng như vậy vẫn chưa đủ, dù cha mẹ được yên ổn, an vui trong đời này, nhưng vẫn không thể thoát khỏi khổ đau của luân hồi. Vì vậy, người con “đại hiếu” là người con biết đáp đền ân đức cha mẹ theo cách xuất thế gian, báo hiếu theo chính pháp bằng cách sau đây:


Nếu cha mẹ chưa có niềm tin, cần khuyến khích cha mẹ phát tâm tin tưởng Tam Bảo.
Nếu cha mẹ tham lam keo kiệt, cần khuyến khích cha mẹ phát tâm chia sẻ, bố thí.
Nếu cha mẹ theo điều ác, cần khuyến khích cha mẹ hướng về đường thiện.
Nếu cha mẹ theo tà kiến, mê tín, cần khuyến khích cha mẹ trở về với chính kiến.


Chỉ có như vậy mới giúp cha mẹ tích lũy công đức, gieo nhân thiện lành cho chính mình, để đến khi chết đi không phải chịu những quả báo xấu ác, không bị đọa lạc trong khổ đau luân hồi giống như mẹ ngài Mục Kiền Liên. Mà ngược lại, sẽ được hưởng những đời sống tương lai tốt đẹp là kết quả tất yếu của những nhân lành đã gieo trồng. Đặc biệt, nhờ quy y Tam Bảo, phát tâm niệm Phật mà cha mẹ có thể được sinh về cõi Tịnh Độ cực lạc mãi mãi an vui.

 

Nhân tháng Vu Lan, xin hãy nghĩ tới cha mẹ với lòng biết ơn chân thành, tha thiết. Và hãy nghĩ tới việc đền ơn cha mẹ một cách khôn ngoan, sáng suốt như lời Phật dạy. Hãy gọi đúng tên tháng 7 là tháng “tri ân, báo ân” đầy lợi ích và ý nghĩa thay vì “tháng cô hồn” như dân gian vẫn thường gọi.


"Cha già là Phật Thích Ca
Mẹ già như thể Phật Bà Quan Âm
Nhớ ngày xá tội vong nhân
Lên chùa lạy Phật đền ân sinh thành”

~ Ca dao Việt Nam ~

Ý kiến của bạn

Tin tức liên quan

Copyright © 2014 - YDAvietnam.org. All rights reserved

184B Xuân Diệu, Quận Tây Hồ, Hà Nội
Email: ydavietnam@gmail.com